Wirus brodawczaka ludzkiego HPV jest odpowiedzialny za rozwój zmian przednowotworowych oraz części nowotworów, między innymi raka szyjki macicy, odbytu, prącia, sromu, pochwy i niektórych nowotworów głowy oraz szyi. Szczepienie pozwala ograniczyć ryzyko zakażenia najbardziej niebezpiecznymi typami wirusa. Liczba potrzebnych dawek zależy przede wszystkim od wieku, w którym rozpoczyna się cykl szczepienia.
Szczepienie HPV – dwie czy trzy dawki?
Szczepienie HPV rozpoczęte u dziecka w wieku od 9 do 14 lat zazwyczaj obejmuje dwie dawki. W polskim programie bezpłatnych szczepień druga dawka jest podawana po upływie od 6 do 12 miesięcy od pierwszej. Schemat dotyczy zarówno dziewcząt, jak i chłopców.
Rozpoczęcie szczepienia w młodym wieku jest korzystne z dwóch powodów – układ odpornościowy nastolatków dobrze odpowiada na szczepionkę, a ochrona może zostać uzyskana przed potencjalnym kontaktem z wirusem. HPV przenosi się głównie podczas kontaktów seksualnych, dlatego szczepienie zaleca się wykonać odpowiednio wcześnie.
Ile dawek szczepionki HPV potrzebują osoby od 15. roku życia?
Osoby rozpoczynające cykl szczepienia w wieku 15 lat lub później powinny przyjąć trzy dawki. Dokładne terminy zależą od zastosowanego preparatu. W przypadku szczepionki Cervarix stosowany jest zwykle schemat 0, 1 i 6 miesięcy, natomiast w przypadku Gardasil 9 – 0, 2 i 6 miesięcy. Wszystkie dawki najlepiej podać w ciągu jednego roku.
Trzydawkowy schemat może być również zalecany osobom z zaburzeniami odporności, w tym pacjentom zakażonym wirusem HIV. Decyzję o sposobie szczepienia podejmuje lekarz po uwzględnieniu wieku, stanu zdrowia, stosowanych leków oraz wcześniejszych szczepień.
Co w przypadku zbyt krótkiego odstępu między dawkami?
Między pierwszą a drugą dawką podawaną w schemacie dwudawkowym powinno upłynąć co najmniej pięć miesięcy. Jeżeli odstęp jest krótszy, konieczne może być podanie trzeciej dawki. Pozwala to prawidłowo zakończyć cykl i uzyskać oczekiwaną odpowiedź układu odpornościowego.
Jeżeli termin kolejnego szczepienia został przekroczony, zazwyczaj nie trzeba rozpoczynać całego cyklu od początku. Należy kontynuować go od brakującej dawki, zgodnie z zaleceniem lekarza.
Czy potrzebna jest dawka przypominająca?
Obecne zalecenia nie przewidują rutynowego podawania dawek przypominających po prawidłowo zakończonym cyklu szczepienia przeciw HPV. Dostępne dane wskazują na długotrwałe utrzymywanie się ochrony.